Главная » 2017 » Февраль » 24 » Декада посвященная В.П. Ларионову
18:45
Декада посвященная В.П. Ларионову

Сахаттан басакы академик В.П. Ларионов аатын үйэтитиигэ анаммыт декада

Саха норуота тумус туттар, республика тас өттүгэр, атын дойдуларга сахатын ааттатар чулуу киһи, техническэй наука доктора, профессор, академик В.П. Ларионов 2000 сыллаахха Саха Республикатын 20-с үйэ наукатын үтүөлээх деятелин аатын сүкпүтэ. Киһи быһыытынан эҥкилэ суох, сахаттан бастакы Россия Наукаларын академигын академига, Саха норуотун уһулуччулаах учуонайа уонна науканы тэрийээччитэ, дэгиттэр талааннаах Владимир Петрович Ларионов икки үйэ кирбиитин талааннаах өркөн өйдөөҕө буолар. 1997 сылтан Мэҥэ-Хаҥалас улууһун Майа 2 – 3 сүһүөхтээх орто оскуолата сылын аайы Ларионовскай ааҕыылары ыытар үтө үгэһи олохтоото. 2005 сыл олунньу 10 – 11 күннэригэр улууска «Светлая память академику В.П. Ларионову» диэн ааттаах аан бастакы үөрэнээччилэр научнай-практическай конференцията ыытыллыбыта. Билигин конференция таһыма өссө үрдээн регион, Республика таһымнаах буола сайынна. Кэнчээри ыччаты наука эйгэтигэр кынаттыыр Ларионов ааҕыылара Саха бастакы академигын, Майа орто оскуолатын выпускнигын В.П. Ларионов сырдык ыра санааларын, научнай идеятын салҕааччылары, туйах хатарааччыларын күн бүгүнүгэр диэрии иитэ-үөрэтэ, билии-көрүү аартыгар кынаттыыр.

Майа орто оскуолатыгар 2004 сылтан саха бастакы академигын В.П. Ларионов аата иҥэриллибитэ. Оскуола кэллэктиибэ сыл ахсын В.П. Ларионов аатын үйэтитиигэ аналлаах олус киэҥ хабааннаах, араас тэрээһиннэрдээх, күрэхтэрдээх декада ыытар. Ол үгэһинэн, быйыл олунньу 7 – 14 күүнэригэр В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолатыгар Регионнааҕы «Чинчийэбит, бырайыактыыбыт» научнай-практическай конференция, республикатааҕы «Моя инициатива» социальнай бырайыактар күрэхтэрэ, улуустааҕы үөрэнээччилэр научнай-техническэй айар үлэлэрин быыстапката, робототехника, уолаттарга аналлаах «Аман өс» хомоҕой тыл күрэхтэрэ, «Дебаты» улуустааҕы интеллектуальнай – дискуссионнай оонньу ыытылынна. Бары өттүнэн дэгиттэр талааннаах академик В.П. Ларионов олоҕун, научнай, общественнай үлэтин бары эйгэтин хабар күрэхтэргэ Республикабыт араас муннуктарын талааннаах, дьоҕурдаах оҕолоро тоҕуоруһа муһуннулар.

Олунньу 8 күнүгэр ыытыллыбыт «Чинчийэбит, бырайыактыыбыт» научнай – практическай конференцияҕа Дьокуускай, Мэҥэ-Хаҥалас, Хаҥалас, Нам улуустарыттан уопсайа 215 үөрэнээччи кыттынна. Экспертэринэн наука эйгэтигэр үрдүк таһымнаахтык үлэлии сылдьар наука докторыгар кандидаттар, үрдүк үөрэх кыһатын доценнара, кафедра сэбиэдиссэйдэрэ, преподавателлар үлэлээтилэр.

«Чинчийэбит, бырайыактыыбыт» научнай-практическай конференция 7 хайысханан ыытылынна. «Физико-техническэй наукалар уонна рационализаторскай этиилэр», «математика уонна экономика», «Информационнай технологиялар уонна робототехника», «тыа хаһаайыстыбатын наукалара», «Естественнай наукалар уонна экология», «тыл уонна историческай наукалар, муода», «Филологическэй уонна историческай наукалар», «Муода, дизайн уонна илинэн оҥоһуктар». Секция аайы лауреаттар, I, II, III степеннээх дипломаннар ааттаннылар. Лауреттарынан буоллулар: естественнай наукалар секцияҕа - Кузьмин Витя (Дьокуускай куорат, физико-техническэй лицей, 6 кыл), Макарова Мария (Павловскай орто оскуолата, 10 кыл), физико – техническэй наукалар - Герасимов Эльдар, Птицын Женя (Ф.Г. Охлопков аатынан Майа орто оскуолата), Свинобоев Дима (Майатааҕы лицей, 10 кыл), филологическай наукалар - Колосов Павел (В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолата, 11 кыл), Дмитриева Диана (В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолата), Тыа хаһаайыстыбатын наукалара – Александров Саша, Соловьев Сеня, 10 кл (В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолата), математика уонна экономика - Готовцева Юлия.

В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолата Россиятааҕы үөрэнээччилэр хамсааһыннарын тирэх оскуолата буоларынан быйылгы декадаҕа «Моя инициатива» социальнай бырайыактар Республикатааҕы бастакы күрэхтэрэ ыытылынна. Оҕо тэрилтэтигэр үлэлии сылдьар лидердэр, түмсүүлэр чилиэннэрэ оскуолаларыгар үлэлэтэр араас хабааннаах бырайыактарын 6 хайысханан арахсан көмүскээтилэр: «Личностнай сайдыы», «Гражданскай көхтөөх буолуу», «Байыаннай-патриотическай», «Информационнай-медийнэй», «Биһиги РДШ кэккэтигэр киирэбит», «РДШ үүнүтүн-сайдыытын кэрдииһэ». Үөрэнээччилэр баһаатай этэрээтин тэрийии, үлэлэтии, чөл олоҕу көҕүлээһин, идэни сөптөөхтүк талыы, араас хайысханан дьоҕуру, талааны сайыннарыы,төрөөбүт дойдуга бэриниилээх буолуу, историятын билии, социальнай хайысхалаах акциялары тэрийии, оскуола хаһыатын, телевидениетын үлэлэтии, бары өттүнэн көхтөөх буолуу, РДШ хайысхаларын үлэлээһин, сайдыы тиэмэлэригэр бырайыактары сырдаттылар. Күрэх түмүгүнэн, кыайыылаахтарынан информационнай-медийнэй хайысхаҕа Сивцев Семен, Дороманов Валера (Хатыҥ Арыылаах орто оскуолата), личностнай сайдыы сексияҕа В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолатын 8-с кылааһын кэллэктиибэ, «Гражданскай көхтөөх буолуу» секцияҕа Захарова Люба (В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолата), «Байыаннай-патриотическай» хайысхаҕа Шеломова Варьяна, «Ступени роста РДШ» хайысхаҕа В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолатын история учуутала Черкашина Надежда Гаврильевна буоллулар.

В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолатын үөрэнээччилэригэр Дмитриева Алена уонна баһаатайдар этэрээттэрэ, Хатыҥ Арыылаах орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ Сивцев Семеҥҥа уонна Дороманов Валера Анапа куоратын «Смена» лааҕыр путевкатынан наҕараадаланнылар.

  • улууһун үөрэнээччилэрэ техническэй наука доктора В.П. Ларионов туйаҕын хатаран техническэй айар үлэнэн утумнаахтык дьырыктаналлар. Ол курдук, декада чэрчитинэн олунньу 7 күнүгэр үөрэнээччилэр научнай-техническэй айар үлэлэрин быыстапката киэҥ далааһыннаахтык ыытылынна. Быыстапка сүрүн сыалынан техническэй айар үлэҕэ талааннаах, дьоҕурдаах оҕолору өйөөһүн буолар. Дьүүллүүр сүбэ дьүүлүгэр 70-н тахса үлэ көрдөрүлүннэ. Майа, Бэдьимэ, Дьабыыл, Павловскай, В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ кытыннылар. Оҕолор бэйэлэрин бырайыактарынан хаар хомуйар агрегат, күн сылааһынан үлэлиир коллектор, портативнай бэнтэлээтэр, үүт комбинатынмакетын, салайыллар массыына, күн сылааһынан үлэлиир оһох, уу сылытар тэрил мадьыала уо.д.а кэрэхсэбиллээх тэриллэри оҥорон быыстапка сэргээччилэрин биһирэбилин ыллылар. Күрэх түмүгүнэн, кыайыылаахтарынан Стручков Дархан (Дьабыл орто оскуолата, 10 кыл), Бэдьимэ орто оскуолатын 6 кылааһын кэллэктиибэ, Сыроватский Эрсан (В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолата, 4 кыл), Петров Кирилл (Павловскай орто оскуолата, 1 «а» кылаас), Васильев Айсен (Дьабыл орто оскуолатын 10 кылааһын үөрэнээччитэ), Төхтүр орто оскуолатын 7-с кылааһын кэллэктиибэ, Винокуров Аркадий (В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолат, 1 кылаас) буоллулар.

Владимир Петрович Майа орто оскуолатыгар кырыы биэскэ үөрэммитин, эҥкилэ суох бэрээдэктээҕин туһунан учууталларын, бииргэ үөрэммит доҕотторун ахтыылара кэрэһэлииллэр. Онуоха, академик аатын сүгэр оскуола үөрэнээччилэрэ Володя Ларионов үтүө холобурунан туйгун үөрэхтээх буоларга, научнай дакылааттарынан утумнаахтык дьарыктанарга дьулуһаллар. Академик төрөөбүт күнүгэр сөп түбэһиннэрэн, туйгун үөрэнээччилэр ахсааннарыгар киирбит үөрэнээччилэри «Володя Ларионов дневнигэр» киллэрии, анал туоһу сурук туттарыы, оскуола иһинэн үлэлиир «Дабаан» үөрэнээччилэр научнай түмсүүлэригэр сүрэхтээһин үөрүүлээх тэрээһиннэрэ ыытылынна. Маны сэргэ, кылаастарынан В.П. Ларионов олоҕун сырдатар хаһыаттар, «Вагги-трагги» радиоуправляемай массыыналары салайыы күрэхтэрэ тэрилиннэ.

Бу курдук киэҥ хабааннаах декаданы үгэс быһыытынан сылын аайы ыытыллар Ларионовскай баал түмүктээтэ. Быйылгы баал Саха Республикатыгар – ыччат, Мэҥэ-Хаҥалас улууһугар – оҕо общественнай хамсааһынан көҕүлээһиҥҥэ уонна академик В.П. Ларионов төрөөбүтэ 79 сааһыгар ананна. Ыҥырыылаах ыалдьыттарынан оскуола попечителлэрэ – улуус баһылыгын солбуйааччыта Птицын И.П., Майа сэлиэнньэтин баһылыга Нестерев Т.С., Майа сэлиэнньэтин депутаттарын холбоһугун бэрэссэдээтэлэ Федорова А.П., Мэҥэ-Хаҥалас улууһун сирин дьаһайар кэмитиэтин салайааччыта Тихонов Д.И., улуустааҕы урбаанньыттар холбоһуктарын салайааччыта Белолюбскай Е.Е., үһүс көлүөнэ оскуолатын дириэктэрэ Стручкова Л.И., улуустааҕы үөрэх салалтатын уопсай отделын начальнига Попова Т.С., оскуола иһинээҕи төрөппүттэр кэмитиэттэрин бэрэссэдээтэлэ Вырылдина М.Л. буоллулар. Сир симэҕин курдук симэммит кэрэчээн кыргыттар, хаһааҥҥытааҕар да боччумурбут көстүүмнээх мааны уолаттар оскуола саалатын толору муһуннулар. Бу күн учууталлыын, үөрэнээччилэрдиин, ыҥырыылаах ыалдьыттардыын бальнай үҥкүү умсугутуулаах түһүлгэтигэр тэлээрийэ эргичийдилэр. Баал түмүгүнэн саамай имигэстик үҥкүүлээбит параларга, биирдиилээн үөрэнээччилэргэ уонна учууталларга анал ааттар иҥэрилиннилэр: «Король уонна королева» - Артемьева Айта (11 «б» ), Захаров Денис (11«а»), «Баал дебютантката» - Докторова Алия (7 «а»), «Талааннаах партнер» - Шестаков Юра (7 «в»), «18 үйэ бастыҥ таҥаһа» - Колесова Валерия, Романова Лена, «Учууталлартан бастыҥ пара» - Розалия Сыромятникова, Сахаян Куприянов.

Бу курдук, үтүө киһи аата үс үйэ тухары ааттанар диэн саха өс хоһооно этэринии, сахаттан бастакы академик В.П. Ларионов үтүө аата, дойдутун, норуотун туһугар айбыт-туппут, үлэлээбит олоҕо кэнчээри ыччакка суолдьут сулус буолан, билиигэ-көрүүгэ, сайдыыга күннэтэ салайсар.

Изабелла Романова, В.П. Ларионов аатынан Майа

орто оскуолатын эбии үөрэхтээһин педагога

Просмотров: 119 | Добавил: mayaschool | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]