Главная » 2016 » Ноябрь » 5 » Оҕо туһугар үлэлиир фитобар
13:18
Оҕо туһугар үлэлиир фитобар

Оҕо туһугар үлэлиир фитобар

Киһи аймах сиргэ баар буолуоҕуттан дьаҥтан-дьаһахтан бэйэтин харыстанар араас ньымалары көрдүүр. Биһиги өбүгэлэрбит медицина сайда илик кэмигэр, араас оту хомуйан, ону куурдан-хатаран эмтэнэн, сорох ардыгар  олохторун да быыһаналлара баар суол. Билигин наука эмтээх от киһи доруобуйатыгар туһалааҕын дакаастаан турар. Ол иһин, оттон оҥоһуллубут эмп арааһын киһи ааҕан сиппэт. Агро-хайысханан үлэлиир В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолатыгар үһүс сылын эмтээх отунан дьарыктанар фитобар үлэлиир. Фитобары үөрэх туйгуна, уопуттаах учуутал Роза Петровна Васильева салайар.  Ол чэрчитинэн, оҕолор кылааһынан агро-чаас быһыытынан эмтээх оттору чиҥэтэн үөрэтэбит. Учууталбыт биһиэхэ олус интэриэһинэй уонна тиийимтиэ гына саха сиригэр үүнэр эмтээх оттор тустарынан кэпсиир. Сыл устата оскуоланан эмтээх оту хомуйууга, куурдууга-хатарыыга, наардааһыҥҥа, нэһилиэнньэҕэ атыыга таһаарыыга балысхан үлэни ыытабыт. Ол курдук, ааспыт үөрэх сылыгар улууспутугар үүнэр 12 араас эмтээх  оту үөрэттибит. Чуолаан дөлүһүөнү уонна боҕуруоскай оту оскуоланан маассабайдык хомуйдубут. Дөлүһүөн киһи доруобуйатыгар, күөмэйигэр туһалаах С битэмиининэн уонна каротинынан баай, олус сыаннай үүнээйи буолар. Ол иһин быйылгы үөрэх сылыттан оскуолабыт оҕолоро 100% хабыллан доруобуйабытын бөҕөргөтөр, битэмиининэн байытар сыаллаах дөлүһүөн утаҕын иһэбит. Быйыл дөлүһүөнү хомуйууга кылааһынан күрэхтэстибит. Ол түмүгэр, оскуоланан барыта холбоон 34 киилэни хомуйдубут. Онон сылга иккитэ уоннуу күн олус минньигэс амтаннаах, доруобуйабытыгар туһалаах дөлүһүөн утаҕын оскуолабыт остолобуйугар үөрэнээччилэр бүттүүн үөрэ-көтө иһэбит. Маны сэргэ, сайын Хаптаҕайга, Рассолодаҕа, Дойдуга баар оскуолабыт сайыҥҥы лааҕырдарыгар сынньанар оҕолор боҕуруоскай оту хомуйаллар. Оттон кучу оту биология институтун рекомендациятынан балаҕан ыйын ортотугар хомуйабыт. Бу отторбутун кыһын устата наардаан, анал хахтаан, суруктаан-бичиктээн атыыга таһаарабыт. Сайын өлгөмнүк үүнэр  ньээм-ньээм отун хомуйан барыанньалыыбыт. Ааспыт үөрэх сылыгар бу хомуйбут отторбутунан уонна битэмииннээх чэйбитинэн улуус, республика таһымнаах быыстапкаларга ситиһиилээхтик кыттыбыппыт. Учууталбыт Роза Петровна салалтатынан «Агро оскуола усулуобуйатыгар оҕо доруобуйатын бөҕөргөтөр эйгэни тэрийии» диэн бырайык суруйан от ыйыгар Чөркөөххө ыытыллыбыт тыа оскуолаларын педагогическай дьаарбаҥкаларыгар кыттан биһирэбил ылбыппыт.

Оскуолабытыгар фитобар үлэтин туһунан Роза Петровнаны кытта сэһэргэстибит:

Оскуолабыт агро-хайысхалаах буолан эмтээх отторунан  олус интэриэһиргээн туран дьарыктанабыт. Үөрэнээччилэр, кылаас салайааччылара бука бары көхтөөхтүк кытталлар.  Фитобар кабинетыгар агро, ФГОС чаастара, элективнэй куурустар ыытыллаллар. Онон орто сүһүөх кылаастар бука бары хабыллан үөрэнэллэр. Дөлүһүөн уутун иһэрдиини ааспыт сылтан саҕалаабыппыт. Бастаан доруобуйаларынан мөлтөх, үөрэх чааһын кэнниттэн киэһээҥҥэ диэри эбии дьарыкка, анал оскуолаларга хойукка диэри дьарыктанар, нагрузкалаах уонна кыаммат-түгэммэт араҥа оҕолоругар иһэрдибиппит. Онтон кэтээн көрүү түмүгэр, кырдьык да оҕолор доруобуйалара бөҕөргүүр, дьаҥҥа-дьаһахха хаптарыы бырыһыана аччыыр эбит диэн, быйылгы үөрэх сылыттан оскуолабыт үөрэнээччилэригэр бука барыларыгар иһэрдэн эрэбит.

Бу курдук, В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолатын үөрэнээччилэрэ кыра сааспытыттан үлэҕэ сыстаҕас, өбүгэбит үгэһин ытыктыыр, айылҕаҕа чугас дьон буола улаатарга үөрэнэбит.

 

 

Просмотров: 226 | Добавил: mayaschool | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]