Главная » 2017 » Октябрь » 17 » "Тыыннаах муннуктаах" агро-оскуола
21:09
"Тыыннаах муннуктаах" агро-оскуола

Оскуолабыт тыыннаах муннуга

Киһи аймах сиргэ баар буолуоҕуттан кыылы доҕор оҥостор. Кыыллар дьон тэҥэ доҕордоһоллор, хаһаайыннарын таптыыллар, тус олохторун олороллор. В.П. Ларионов аатынан Майа орто оскуолата агро-хайысханан үлэлиир буолан оскуолабытыгар тыыннаах муннук баар. Онно икки куруолук, үс черепаха, икки улитка, попугай, шиншилла бааллар. Тыннаах муннук салайааччыта – Татьяна Слепцова. Үөрэнээччилэр тыыннаах муннукка эбии дьарык быһыытынан баҕа өтүнэн үөрэнэллэр, кыыллары бүөбэйдииллэр. Тыыннаах муннукпут сылаас температураны тутар туспа кабинеттаах. Хас биирдии кыыл анал ас-үөл киирэр сирдээх, утуйар, аһыыр миэстэлээх туспа уйалаах. Билигин биһиги кыылларбыт тустарынан кэпсиэхпит.

Куруолуктар. Тыыннаах муннукпутугар декоративнай боруодалаах икки куруолуктаахпыт. Ааттара – Черника уонна Зайка. Кинилэр күн аайы биирдэ оҕуруот аһын, фруктаны, оту сииллэр уонна уу иһэллэр. Ааспыт үөрэх сылыгар Черника ийэтэ түөрт оҕону төрөтөн оскуоланан бука бары олус үөрбүппүт. Оҕолор кып-кыракый түү мээчик курдук этилэр. Бу оҕолорун улаатыахтарыгар диэри бүөбэйдээн бараммыт, бизнес-бырайыагынан атыылаабыппыт.

Черпахалар. Оҕолор тыыннаах муннукка үс черепаха баарын иһин ордук интэриэһиргээн сылдьаллар. Черепахаларбыт боруодалара – «красноухай» уу черепахалара. Үһүөн саастарынан арахсаннар араас кээмэйдээхтэр – саамай улахана – 7, ортото – 4, кырата – 3 саастаахтар. Черепаха бу көрүҥэ буспут эт, креветка, балык, геннарус диэн анал аһылыктаах. Хараҕын үрдүнэн кыһыл бээтинэлээх, панцырдаах, дьүһүнэ күөх, бороҥ, саһархай өҥ буккуһар араас оһуордаах. Кыһыл кулгаахтаах черепаха 28 см тиийэ уһуур, панцыря бэйэтин кытта тэҥҥэ улаатар. Черепаха бу көрүҥэ кыра күөллэргэ олорор. Ордук Флоридаҕа, Виргинияҕа, канзаска, Оклахомаҕа, Мексикаҕа элбэх ахсаанынан бааллара бэлиэтэнэр.

Улитка. Өссө тыыннаах муннукпутугар икка улитка баар. Боруодалара – Ахотинскай. Анал буордаах уйаҕа олороллор, от, сэбирдэх, хатырык аһылыктаахтар. Улиткаларбыт иккиэн үс саастаахтар. Оскуолабытыгар ылыахпытыттан уопсайа 200 личинканы сымыыттаабыттара. Улитка сааҕыттан (?) үүнээйилэргэ туһалаах удобрение оҥороллор. Ахотинскай улитка легочнай улиткалар кылаастарыгар киирэр, тропическай климаттаах дойдуларга олорор. Кээмэйинэн ____см тиийэ улаатар. Улахан хаппырыыһа суох буолан көрөргө-истэргэ судургу.

Попугай. Попугайбыт аата – Солнышко. Кини «волнистай» боруодалаах. Аһылыга – подсолнух, просо сиэмэтэ. Күҥҥэ биирдэ аһыыр. Попугай бу көрүҥэ олус өйдөөх буолар, хаһаайынын билэр, сорудахтары толорор. Попугай 17-19 см тиийэ улаатар. Түүтэ дьэрэкээн, олус кыраһыабай көстүүлээх.

Шиншилла. Быйылгы үөрэх сылыгар тыыннаах муннукпут саҥа иитиллээччитинэн шиншилла буолла. 3 саастаах сиэрэй өҥноох сып-сымнаҕас түүлээх шиншилла моркуоп, дьаабылыка, петрушка, кактус аһылыктаах. Бу кыыл майгытынан баатыр буолар көтөхтөрөрүн, имэриттэрэрин сөбүлээбэт. Айылҕаҕа үрдүк сыырынньа сирдэргэ, хайа хаспаҕар олохсуйарын ордорор. Дьиикэй шиншиллалар сүүскэ тиийэр ахсааннаах үөрүнэн сылдьаллар.

 

Юлия Кириллина, Саина Лонгинова, Аина Адамова,

Саина Маркова, 6 «б» кылаас үөрэнээччилэрэ, «Мэҥэбил» эдкорпост

 

Просмотров: 45 | Добавил: mayaschool | Рейтинг: 0.0/0
Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]